Thoát vị đĩa đệm là gì?

Khái niệm thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm được định nghĩa là sự đẩy lệch khu trú của các cấu trúc đĩa đệm ra ngoài giới hạn bình thường của khoảng đĩa đệm gian đốt sống. Các cấu trúc liên quan đĩa đệm có thể là nhân tủy, vòng sợi, mảnh sụn, đầu xương hoặc phối hợp.

Khoảng đĩa đệm gian đốt sống bình thường được định nghĩa là trong khoảng giới hạn khoảng giữa hai bề mặt thân sống và trong phần ngoại vi xa nhất của viền đầu xương đốt sống.

Thoát vị đĩa đệm gặp khoảng 10% ở nhóm tuổi dưới 40 tuổi, 5% ở nhóm tuổi trên 40. Khoảng 1/3 bệnh nhân trước 60 tuổi có một hoặc nhiều tầng thoát vị ở cột sống thắt lưng.

2. Triệu chứng thoát vị đĩa đệm

Người bị thoát vị đĩa đệm sẽ gặp nhiều cơn đau ở hệ thống cột sống. Một số triệu chứng của thoát vị đĩa đệm

  • Đau nhức chân tay, cổ, thắt lưng, vai gáy. Cơn đau âm ỉ nhiều ngày, đau nặng hơn khi vận động, giảm bớt khi nghỉ ngơi
  • Tê bì vùng thắt lưng, cổ, lan xuống tay, mông, đùi, bẹn, chân, bệnh nhân bị rối loạn cảm giác
  • Yếu cơ, teo cơ, khó vận động, bại liệt
  • Són tiểu hoặc bí tiểu, tiểu không kiểm soát
  • Mất cảm giác vùng “yên ngựa”: má đùi trong, quanh hậu môn, sau đù

Ngoài ra, tuỳ từng vị trí đĩa đệm thoát vị, người bệnh sẽ có những triệu chứng đặc trưng khác nhau. Phổ biến nhất hiện nay là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng và thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.

Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ: xuất hiện các triệu chứng đau dọc vùng gáy, đau mỏi lan rộng từ bả vai đến cánh tay. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp thêm cảm giác tê dọc cánh tay bàn tay. Cơ lực tay của người bệnh sẽ giảm dần, ảnh hưởng đến các hoạt động bình thường như nắm, cầm, vác, xách…

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: đặc trưng với các cơn đau âm ỉ, liên tục vùng thắt lưng. Khi ho, hắt hơi hoặc vận động mạnh, các cơn đau sẽ càng tăng. Người bệnh sẽ có cảm giác đau dọc vùng mông kéo xuống chân, gây tê bì, hạn chế trong cử động cột sống như mất khả năng ưỡn của thắt lưng, không cúi được xuống thấp…

3. Nguyên nhân gây thoát vị địa đệm

Cấu trúc đĩa đệm bao gồm 2 phần: nhân nhầy và bao xơ bên ngoài. Đĩa đệm nằm giữa 2 đốt sống có khả năng hấp thu xung động, chịu trọng tải và tác động lớn, bảo vệ cột sống.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thoát vị đĩa đệm như: 

  • Quá trình thoái hóa cột sống, cộng thêm chấn thương do các tác động cơ học hoặc vận động hàng ngày khiến bao xơ đĩa đệm bị rách. Nhân nhầy thoát ra ngoài chèn ép dây thần kinh cột sống.
  • Làm công việc nặng nhọc, lao động quá sức, hoạt động sai tư thế khiến đĩa đệm và cột sống bị tổn thương
  • Bệnh lý bẩm sinh
  • Yếu tố di truyền
  • Thừa cân, béo phì gây áp lực lớn lên đĩa đệm cột sống, nhất là vùng thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm có nên mổ không

Theo thống kê, khoảng 90% bệnh nhân thoát vị đĩa đệm điều trị nội khoa kết hợp với các phương pháp phục hồi, vật lý trị liệu. Chỉ khoảng dưới 10% bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cần tiến hành phẫu thuật.

Thông thường, việc phẫu thuật chỉ thực thực hiện sau một thời gian điều trị nội khoa kết hợp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng mà không mang lại kết quả. Hoặc bệnh nhân cấp tính cần phẫu thuật ngay.

Điều trị nội khoa và phục hồi chức năng được áp dụng trong trường hợp bao xơ đĩa đệm chưa bị rách (lồi đĩa đệm). Nếu áp dụng phương pháp điều trị đúng cách thì tỉ lệ thành công có thể lên tới 95%. Mục địch của phương pháp điều trị nội khoa là giảm đau, hết dị cảm, phục hồi chức năng vận động, hỗ trợ phần đĩa đệm thoát vị co bớt lại. 

Theo các bác sĩ, hơn 90% bệnh nhân mắc bệnh cột sống có thể điều trị bảo tồn để chữa đau mà không cần sự can thiệp của phẫu thuật. Như vậy, phẫu thuật thoát vị đĩa không phải là phương pháp ưu tiên. Chỉ dưới 10% bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cần tiến hành phẫu thuật.

Phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm sẽ được chỉ định thực hiện trong một số trường hợp sau:

  • Điều trị nội khoa, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng không có hiệu quá từ 5-8 tuần
  • Chèn ép thần kinh cấp tính
  • Thoát vị di trú, thoát vị đĩa đệm rách bao xơ
  • Thoát vị đĩa đệm gây đau quá mức, thuốc giảm đau không có hiệu quả
  • Thoát vị đĩa đệm gây liệt hoặc hội chứng đuôi ngựa

Nguyễn Lịch là chuyên gia nắn chỉnh cột sống chữa thoát vị đĩa đệm tại Hà nội, nhận bệnh nhân nặng có chỉ định mổ hiệu quả sau 1 đến 3 lần tác động

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*