Lồi đĩa đệm là gì?

Lồi đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm là một phần quan trọng của cột sống thắt lưng, nằm ở đoạn xương thấp nhất của cột sống người, giữa L5 (đốt sống lưng thứ 5) và S1 (đốt xương cùng thứ nhất). Vị trí này chịu sức ép từ sự chuyển động của nhiều phía (xoay, cúi, ưỡn, nghiêng, khom người…) và trọng lực của phần trên cơ thể. Chính vì thế đĩa đệm L5 S1 rất dễ bị tổn thương, phồng lồi đĩa đệm và thoái hóa sớm.

Lồi đĩa đệm L5 S1 được xem là giai đoạn đầu của bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L5 S1. Bệnh thể hiện cho tình trạng phần nhân nhầy bên trong đĩa đệm L5 S1 bị nén và thoát vị nhưng vẫn nằm trong bao xơ. Lúc này nhân nhầy có xu hướng lồi ra phía sau dẫn đến kích thích dây thần kinh và những mạch máu xung quanh. Từ đó cản trở quá trình lưu thông máu, gây đau đau nhức và hạn chế khả năng vận động.

Bệnh chủ yếu xảy ra do chấn thương cột sống sau tai nạn và quá tình lão hóa tự nhiên của cơ thể khiến vòng sợi suy yếu, đĩa đệm bị hao mòn. Nếu được phát hiện sớm và chữa trị đúng cách lồi đĩa đệm L5 S1 và các triệu chứng có thể nhanh chóng thuyên giảm. Ngược lại, bệnh sẽ phát triển dẫn đến thoát vị đĩa đệm hoàn toàn (bao xơ rách, nhân nhầy thoát ra ngoài).

Nguyên nhân lồi đĩa đệm cột sống L5S1

Lồi đĩa đệm L5 S1 xảy ra do nhiều nguyên nhân. Trong đó phần lớn các trường hợp xảy ra do chấn thương và quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể.

  • Chấn thương: Lồi đĩa đệm L5 S1 thường xảy ra sau một chấn thương do té ngã, tai nạn lao động hoặc thể thao. Cụ thể sự va đập mạnh, chấn thương làm tổn thương đĩa đệm và bao xơ, khiến vòng sợi suy yếu và không giữ được trạng thái ổn định của nhân nhầy bên trong. Ngoài ra chấn thương cũng có thể làm mất tính ổn định hoặc tạo ra sự sai lệch của cột sống khiến phần nhân nhầy bị chèn ép, đẩy ra ngoài nhưng vẫn nằm trong bao xơ.
  • Quá trình lão hóa: Quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể khiến cột sống bị thoái hóa. Đồng thời làm suy yếu, mất tính đàn hồi của đĩa đệm và bao xơ dẫn đến phồng lồi đĩa đệm.

Một số nguyên nhân thường gặp khác:

  • Duy trì tư thế sai: Duy trì tư thế sai trong sinh hoạt (ngồi cong vẹo cột sống, mang vật nặng/ vật cồng kềnh không đúng tư thế…) sẽ làm mất tính ổn định của cột sống và đĩa đệm. Từ đó gây ra tình trạng lồi đĩa đệm. Tình trạng này dễ xảy ra ở đĩa đệm L5 S1 so với những vị trí khác.
  • Vận động gắng sức: Đĩa đệm L5 S1 dễ bị tổn thương ở những người vận động gắng sức, thường xuyên mang vác vật nặng do vị trí này chịu nhiều áp lực từ trọng lượng.

Yếu tố ảnh hưởng nhiều tới lồi đĩa đệm L5 S1

Một số yếu tố nguy cơ dưới đây sẽ làm tăng nguy cơ lồi đĩa đệm L5 S1:

  • Thừa cân béo phì: Đĩa đệm L5 S1 chịu nhiều áp lực hơn khi có trọng lượng dư thừa. Từ đó làm tăng nguy cơ lồi đĩa đệm.
  • Tuổi cao: Nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn ở những người có độ tuổi trên 60 do quá trình lão hóa tự nhiên.
  • Người lao động nặng: Những người lao động nặng, thường xuyên mang vác hoặc tạo nhiều áp lực ở lưng sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với thông thường.

Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết lồi đĩa đệm L5 S1

Ở giai đoạn khởi phát, tình trạng phồng lồi đĩa đệm L5 S1 gây ra những triệu chứng không rõ rệt hoặc nhẹ và chỉ thoáng qua. Đôi khi các triệu chứng có thể tự giảm và tái phát trong thời gian ngắn. Tuy nhiên sau một thời gian tiến triển, các triệu chứng thường đa dạng và có mức độ nghiêm trọng hơn.

Để nhận biết tình trạng lồi đĩa đệm L5 S1, người bệnh có thể dựa vào những triệu chứng và dấu hiệu sau:

  • Đau thắt lưng, đau nhiều hơn ở vị trí có đĩa đệm tổn thương
  • Đau lan rộng xuống mông và đùi
  • Đau nhói như điện giật khi ấn vào đĩa đệm tổn thương
  • Đau nhức nhiều hơn khi có yếu tố tác động như va chạm, mang vác vật nặng, cúi xuống, xoay người…
  • Cơn đau có thể thuyên giảm khi nằm nghiêng và nghỉ ngơi
  • Xuất hiện cơ co thắt ở lưng
  • Xuất hiện cảm giác tê bì như kiến bò từ vị trí tổn thương xuống chân
  • Giảm khả năng vận động hoặc tê liệt từ vùng thắt lưng xuống chi dưới (chỉ xảy ra ở trường hợp nặng và có kích thích dây thần kinh)
  • Gặp nhiều khó khăn khi di chuyển hoặc khi cúi người
  • Khả năng phối hợp các chi bị suy giảm

Nếu lồi đĩa đệm L5 S1 là dấu hiệu thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng giai đoạn đầu, người bệnh có thể gặp thêm nhiều biểu hiện nghiêm trọng khác, bao gồm:

  • Yếu cơ
  • Đau dây thần kinh hông (đau từ vùng thắt lưng xuống một hoặc hai bên chân)
  • Ngứa ran
  • Rối loạn cơ vòng. Cụ thể như rối loạn cương dương, tiểu tiện không tự chủ…
  • Rối loạn kiểm soát ruột và bàng quang

Lồi đĩa đệm L5 S1 có nguy hiểm không?

Lồi đĩa đệm L5 S1 thường không nguy hiểm. Bệnh và các triệu chứng có thể nhanh chóng qua đi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên phần lớn các trường hợp được chẩn đoán muộn. Thường chẩn đoán sau khi bệnh tiến triển và có các triệu chứng nghiêm trọng.

Đối với trường hợp nặng và có dây thần kinh bị kích thích, quá trình điều trị thường khó khăn. Ngoài ra bệnh nhân sẽ có nguy cơ đối mặt với nhiều tình trạng nghiêm trọng sau:

  • Thoát vị đĩa đệm
  • Đau thần kinh tọa
  • Đau lưng mãn tính
  • Tê liệt và mất hoàn toàn khả năng vận động
  • Bại liệt

Chẩn đoán lồi đĩa đệm L5 S1

Để chẩn đoán lồi đĩa đệm L5 S1, người bệnh sẽ được kiểm tra chấn thương, bệnh sử, vị trí, mức độ đau nhức và những biểu hiện đi kèm. Ngoài ra bác sĩ có thể quan sát kết hợp sử dụng tay sờ nắn hoặc tạo áp lực lên cột sống. Điều này giúp đánh giá tổn thương và mức độ nhạy cảm của đĩa đệm.

Bệnh nhân cũng có thể được kiểm tra thể chất và xét nghiệm hình ảnh để rõ hơn về tổn thương, xác đúng bệnh lý, số lượng đĩa đệm bị ảnh hưởng và đánh giá mức độ nghiêm trọng. Những kiểm tra đánh giá và xét nghiệm thường được chỉ định:

  • Kiểm tra phản xạ: Kiểm tra phản xạ cho phép bác sĩ đánh giá mức độ kích ứng rễ thần kinh. Đối với lồi đĩa đệm L5 S1, bác sĩ sẽ gõ vào một vị trí cụ thể của chân để quan sát phản ứng.
  • Kiểm tra sức cơ: Người bệnh được yêu cầu đưa chân về phía trước hoặc sang một bên. Sau đó quan sát tình trạng teo cơ, run hoặc những cử động bất thường nếu sức mạnh và cơ bị ảnh hưởng.
  • Kiểm tra khả năng vận động: Kiểm tra khả năng vận động có thể giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh. Thông thường người bệnh sẽ được yêu cầu đi lại, nâng chân, thực hiện những chuyển động liên quan đến thắt lưng…
  • Chụp X-quang: Kỹ thuật này được dùng để phân biệt lồi đĩa đệm với gai cột sống làm kích tích các dây thần kinh.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT): Tiến hành chụp CT theo chỉ định có thể kiểm tra và đánh giá những tổn thương ở đĩa đệm và cột sống. Từ đó xác định chính xác vị trí, các đĩa đệm bị ảnh hưởng và những tổn thương đang gặp phải.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chụp MRI cột sống tạo ra hình ảnh chi tiết về cấu trúc cột sống, dây thần kinh, dây chằng, mạch máu. Điều này giúp xác định đĩa đệm hoặc/ và mô mềm bị tổn thương, đánh giá mức độ thoát vị đĩa đệm và những khối u nếu có. Ngoài ra hình ảnh MRI còn giúp kiểm tra hydrat hóa kết cấu, độ dày và sự liên kết giữa những đĩa đệm.

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*